Veri kaybı çoğu zaman beklenmedik bir anda gelir: arızalanan bir disk, çalınan bir laptop, yanlışlıkla silinen bir klasör ya da tüm dosyaları şifreleyen bir fidye yazılımı. Bu durumların hepsine karşı en etkili koruma, iyi kurgulanmış bir yedekleme düzenidir. 3-2-1 kuralı da bunun en basit ve en çok önerilen yoludur.
3-2-1 kuralı nedir?
- 3 kopya: Verinin biri asıl, ikisi yedek olmak üzere en az üç kopyası olsun.
- 2 farklı ortam: Yedekler en az iki farklı ortamda tutulsun (ör. harici disk ve ağ depolama cihazı).
- 1 kopya uzakta: Kopyalardan biri farklı bir konumda ya da bulutta olsun.
Böylece tek bir olay (ofiste yangın, su baskını, hırsızlık ya da ağdaki bir saldırı) tüm kopyaları aynı anda yok edemez.
Örnek bir düzen
Küçük bir ofis için tipik bir uygulama şöyle olabilir: ortak dosyalar ve muhasebe verileri ofisteki sunucu ya da ağ depolama cihazında durur (asıl kopya), her gece otomatik olarak ikinci bir diske yedeklenir (ikinci kopya) ve aynı yedek şifrelenmiş olarak buluta gönderilir (uzak kopya).
Fidye yazılımına karşı: bağlantısız yedek
Bilgisayara sürekli bağlı duran bir yedek diski, fidye yazılımı asıl dosyalarla birlikte şifreleyebilir. Bu nedenle yedeklerden en az birinin sürekli bağlı olmaması ya da değiştirilemez (sürüm geçmişi tutan, silinmeye karşı korumalı) bir yapıda saklanması önerilir. Kuralın güncel hâlinde bu yüzden “bir kopya değiştirilemez ya da bağlantısız olsun” maddesi de eklenir.
Yedek otomatik olmalı
“Haftada bir elle yedek alırım” planı genellikle birkaç hafta sonra unutulur. Yedekleme, kullanıcıya bağlı olmadan, belirlenen saatlerde otomatik çalışmalı ve başarısız olduğunda haber vermelidir.
Ne sıklıkta yedek?
Doğru sıklık, kaybetmeyi göze alabileceğiniz veri miktarına bağlıdır. Her gün yoğun işlem yapılan muhasebe verileri için günlük, hatta gün içinde birkaç kez yedek gerekebilir; nadiren değişen arşivler için haftalık yeterli olabilir. Eski sürümlerin bir süre saklanması, fark edilmesi geciken hatalara karşı da koruma sağlar.
Geri dönüşü deneyin
Hiç denenmemiş bir yedek, yedek sayılmaz. Belirli aralıklarla birkaç dosyayı yedekten geri yükleyerek sistemin gerçekten çalıştığından ve geri dönüşün ne kadar sürdüğünden emin olun.
Neler yedeklenmeli?
- Muhasebe ve ticari program veritabanları
- Ortak dosya klasörleri ve belgeler
- E-postalar
- Web sitesi ve veritabanı
- Önemli cihaz ve sunucu yapılandırmaları
İşletmenize uygun otomatik yedekleme düzeni için veri kurtarma ve yedekleme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.